FSC kontrol sistemleri: transfer, yüzde ve kredi
Üç kontrol sisteminin farkını, kredi hesabının sayısal bir örnekle nasıl işlediğini ve aşırı beyanın nasıl önlendiğini anlatır.
Kontrol sistemi neyi belirler?
FSC-STD-40-004, her ürün grubu için çıktıya hangi FSC beyanının ve hangi miktarda verilebileceğini belirleyen bir kontrol sistemi seçmenizi ister. Seçim; girdilerin karışık olup olmadığına, üretimin sürekli mi parti bazlı mı olduğuna ve ürünlerinizin pazarına bağlıdır.
Üç sistem bir bakışta
Hangi sistemin hangi ürün grubunda kullanılabileceğine ilişkin ayrıntılı kurallar standartta yer alır; seçiminizi belgelendirme kuruluşunuzla doğrulayın.
- Transfer sistemi: Çıktı, ilgili parti veya dönemde kullanılan en düşük girdi beyanını taşır. FSC 100% ile FSC Mix girdiler karışırsa çıktı FSC Mix olarak satılır.
- Yüzde sistemi: Çıktının tamamı, talep dönemindeki FSC girdi oranıyla satılır; örneğin FSC Mix %72.
- Kredi sistemi: Sertifikalı girdi hacmi bir kredi hesabına eklenir; çıktının hesaptaki kredi kadar olan kısmı FSC Mix Credit olarak, kalanı FSC Kontrollü Ahşap olarak veya beyansız satılır.
Kredi hesabı: sayısal bir örnek
Bir levha üreticisi aynı ürün grubunda bir çeyrekte şu girdileri alıyor: 400 m³ FSC 100% tomruk, 300 m³ FSC Mix %70 tomruk ve 300 m³ kontrollü ahşap. Kredi hesabına eklenen miktar, her girdinin FSC beyanlı payıdır: 400 × 1,00 + 300 × 0,70 = 610 m³. Kontrollü ahşap krediye eklenmez.
Girdiden çıktıya dönüşüm oranı %80 ise 1.000 m³ girdiden 800 m³ levha elde edilir. Kredi de aynı oranla çıktı birimine çevrilir: 610 × 0,80 = 488 m³. İşletme bu dönemde en fazla 488 m³ levhayı FSC Mix Credit olarak satabilir; kalan 312 m³ FSC Kontrollü Ahşap beyanıyla veya beyansız satılır.
- Toplam girdi: 1.000 m³
- Girdi biriminde kredi: 610 m³
- Dönüşüm oranı: %80
- Satılabilir FSC Mix Credit çıktı: 488 m³
Aşırı beyan nasıl önlenir?
Aşırı beyan, hesaptaki krediden veya dönemin girdi oranından daha fazla FSC beyanlı satış yapılmasıdır ve sertifikanın askıya alınmasına kadar varan sonuçlar doğurabilir. En güvenli önlem, satış belgesi düzenlenmeden önce bakiyenin kontrol edilmesidir.
FORESTOS'ta her çıktı beyanı kaydedilmeden önce girdi hesabıyla karşılaştırılır; sertifikalı girdiyi aşan bir beyan kaydedilmez. Sevkiyat dosyası beyanın hangi partilere dayandığını gösterir, alıcı da sevkiyatı QR kodla herkese açık doğrulama sayfasından kontrol edebilir.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Uygulamada resmî metinlerin yürürlükteki hâlini ve sertifikasyon kuruluşunuzun yorumunu esas alın.
