Konum verisi
EUDR Geolokasyon Verisi: Parsel Koordinatları ve GeoJSON Rehberi
EUDR geolokasyon yükümlülüğü, kapsamdaki emtianın üretildiği her parselin coğrafi konum verisiyle tanımlanmasını gerektirir. Sığır dışındaki emtialarda 4 hektara kadar parseller için tek nokta yeterlidir; daha büyük parsellerin sınırları poligonla gösterilir ve koordinatlar en az 6 ondalık basamakla verilir. Tedarikçiden veri toplarken konumun biçimini, araziyle ilişkisini ve sevk edilen ürünle bağlantısını birlikte kontrol etmelisiniz.
Geolokasyon Nedir, EUDR İçin Parsel Ne Anlama Gelir?
Geolokasyon, bir yerin yeryüzündeki konumunun koordinatlarla tanımlanmasıdır. EUDR açısından ihtiyaç duyulan bilgi, tedarikçinin merkez ofisi veya faturadaki adresi değil, ilgili emtianın üretildiği arazinin konumudur.
Parsel, bu rehberde emtianın üretildiği arazi parçasını ifade eder. Odun tedarikinde esas alınan yer kesim alanıdır. Kerestenin işlendiği tesisin, paletin üretildiği fabrikanın veya malın beklediği deponun koordinatları, odunun geldiği üretim alanının yerine kullanılamaz.
Tapu ya da orman işletmesi kayıtlarındaki tanımları, koordinat dosyasındaki alanla eşleştirmek gerekir. Yalnızca bir parsel adı veya belge numarası göndermek, coğrafi konum verisini sağlamaz. Buna karşılık koordinatın bulunması da arazi hakkını veya kesimin yasallığını tek başına kanıtlamaz.
Bir sevkiyat farklı üretim alanlarından gelen malzeme içeriyorsa ilgili parsellerin tamamını ürün kaydıyla ilişkilendirin. Tedarikçinin genel üretim sahasını gösteren geniş bir alan, hangi parsellerden malzeme geldiği sorusunu cevapsız bırakabilir.
Nokta mı, Poligon mu Kullanılmalı?
Nokta, parsel içindeki bir konumu enlem ve boylamla belirtir. Poligon ise sınır boyunca sıralanan koordinatların kapalı bir alan oluşturmasıdır. EUDR poligon gerekliliğini değerlendirirken tedarikçinin toplam arazi büyüklüğüne değil, ilgili üretim parselinin büyüklüğüne bakın.
Sığır dışındaki emtialarda 4 hektara kadar olan parseller tek noktayla tanımlanabilir. Daha büyük parsellerde sınırı temsil eden poligon gerekir. Küçük bir parsel için de poligon kullanılabilir; mevcut ve doğru sınır verisini sırf nokta yeterli olduğu için sadeleştirmek zorunda değilsiniz.
Birbirinden ayrı üretim alanlarını, aralarındaki ilgisiz arazileri de içine alan tek bir poligonla birleştirmeyin. Her alanın kimliği ve ürünle ilişkisi anlaşılır kalmalıdır.
Sığırda konum bilgisi, hayvanların tutulduğu tesisleri kapsar. Bu nedenle odun veya kahve için hazırlanan parsel talebini, sığır ve ilgili ürünlerin tedarik zincirine aynen uygulamayın.
GeoJSON Biçimi Nasıl Hazırlanır?
GeoJSON, coğrafi şekilleri ve bunlarla ilişkili bilgileri yapılandırılmış bir dosyada taşıyan veri biçimidir. AB'nin EUDR Bilgi Sistemi bu biçimi kabul eder. Bir harita ekran görüntüsü, sınırlar görünür olsa bile işlenebilir bir GeoJSON dosyasının yerini tutmaz.
Koordinat Sistemi ve Sırası
Dosyayı WGS84 koordinat sisteminde, ondalık derece kullanarak hazırlayın. GeoJSON içindeki sıra boylam, enlem şeklindedir. Tedarikçi formunda veya elektronik tabloda sütunların enlem, boylam sırasıyla bulunması, dosyaya da aynı sırayla aktarılabilecekleri anlamına gelmez.
Aktarım öncesinde sütun başlıklarını açıkça yazın ve dönüşüm sırasında hangi alanın nereye taşındığını kontrol edin. Koordinatları yalnızca boşlukla ayrılmış, başlıksız değerler olarak istemek hata ihtimalini artırır.
Poligon Halkasının Kapanması
Poligonun sınırını oluşturan halka kapanmalıdır: başlangıç koordinatı, halkanın sonunda tekrar yer alır. Noktalar arazi sınırını izleyen sırayla dizilmelidir. Sınır noktalarının rastgele sıralanması, çizgilerin birbirini kesmesine veya gerçek araziyi temsil etmeyen bir şekle yol açabilir.
Dosyanın açılabilmesi, geometrinin doğru olduğunu göstermez. Harita üzerinde sınırın beklenen üretim alanına oturduğunu ayrıca kontrol edin. Teknik biçim kuralları için Komisyonun güncel GeoJSON açıklamasını esas alın.
Tedarikçiden Hangi Verileri İstemelisiniz?
Veri talebini “konum gönderir misiniz?” şeklinde bırakmayın. Tedarikçiye hangi üretim alanının istendiğini, koordinatların hangi biçimde hazırlanacağını ve belgelerin nasıl eşleştirileceğini açıklayın. Talebi satın alma veya tedarikçi kabul sürecine eklemek, sevkiyat hazırlanırken eksik parsel arama ihtiyacını azaltır.
Her üretim alanı için şu bilgileri birlikte isteyin:
- Parseli diğer alanlardan ayıran ad veya tanımlayıcı.
- Üretim ülkesi, ilgili emtia ve parselin hektar cinsinden alanı.
- WGS84 sisteminde, ondalık dereceyle hazırlanmış parsel koordinatları.
- Parsel büyüklüğüne uygun nokta veya poligon verisi.
- İlgili ürün, parti veya sevkiyatla bağlantıyı gösteren kayıt.
- Odun için kesim izni ve üretim alanıyla eşleştirilebilen diğer belgeler.
Ondalık Virgülü ve Basamak Sayısını Açıkça Belirtin
Türkçe tablolarda ondalık ayırıcı olarak virgül kullanılması, koordinatların dosyaya aktarımında karışıklık yaratabilir. GeoJSON sayısal değerlerinde ondalık ayırıcı noktadır. Virgülün ondalık ayırıcı mı, koordinatlar arasındaki ayırıcı mı olduğu belirsiz bir veri setini doğrudan içe aktarmayın.
Tedarikçiden enlem ve boylamı ayrı alanlarda, en az 6 ondalık basamakla isteyin. Eksik hassasiyetle alınmış bir koordinatın sonuna sıfır eklemek, konumun ölçüm doğruluğunu artırmaz. Kaynak veriyi ve gerektiğinde ölçüm yöntemini tedarikçiye doğrulatın.
Belgelerle Parsel Arasındaki Bağlantıyı Koruyun
Kesim iznindeki alan tanımıyla koordinat dosyasındaki parsel tanımını karşılaştırın. İsimler farklıysa eşleştirmenin nasıl yapıldığını kayda alın. Aynı belge birden fazla alanı kapsıyorsa hangi parsellerin ilgili sevkiyata kaynak olduğunu ayrıca belirtin.
Tedarikçiden gelen dosyayı değiştirdiğinizde ilk sürümü ve düzeltmenin gerekçesini saklayın. Böylece daha sonra ortaya çıkan bir sınır uyuşmazlığında hangi verinin kimden geldiğini ve neden değiştirildiğini takip edebilirsiniz.
Coğrafi Konum Verisinde Sık Yapılan Hatalar
Kontrolü yalnızca dosya yükleme aşamasına bırakmayın. Hatalı bir sınır, sonraki ormansızlaşma analizinin yanlış alan üzerinde yapılmasına neden olabilir. İncelemeyi veri alınırken başlatın ve ürünle bağlantı kurulduğunda yeniden değerlendirin.
- Enlem ve boylamın ters yazılması: Parsel beklenen bölgenin dışında görünebilir. Sütun başlıklarını ve GeoJSON aktarım sırasını karşılaştırın.
- Kapanmayan halka: Poligonun başlangıç ve bitiş koordinatları uyuşmaz. Eksik kapanışı, kaynak sınırı değiştirmeden düzeltin.
- Kendisiyle kesişen poligon: Sınır çizgileri birbirini keser. Nokta sırasını ve kaynak çizimi inceleyin.
- Çakışan parseller: Aynı alan farklı kayıtlarda tekrar görünebilir. Bunun mükerrer kayıt mı, sınır hatası mı, yoksa açıklanabilir bir ilişki mi olduğunu araştırın.
- Yetersiz ondalık basamak: Kaynak koordinatın hassasiyetini doğrulayın; yalnızca görüntü biçimini değiştirerek sorunu çözülmüş saymayın.
- Üretim alanı yerine tesis konumu: Fabrika veya depo noktasını, emtianın üretildiği parselin koordinatlarıyla değiştirin.
Çakışma uyarısı tek başına uygunsuzluk kararı değildir. Aynı şekilde teknik doğrulamadan geçen bir dosya da ürünün EUDR koşullarını karşıladığını kanıtlamaz. Geometri kontrolü ile ürünün kaynağına ilişkin inceleme birlikte yürütülmelidir.
Konum Verisi Ormansızlaşma Analizinde Nasıl Kullanılır?
Coğrafi konum verisi, incelemenin hangi arazi üzerinde yapılacağını belirler. Parsel sınırı hatalıysa komşu alandaki değişim değerlendirmeye girebilir veya ilgili üretim alanındaki değişim dışarıda kalabilir. Bu nedenle analize başlamadan önce sınır ve ürün bağlantısı doğrulanmalıdır.
EUDR kapsamında ürünün 31 Aralık 2020'den sonra ormansızlaşmaya yol açmamış olması, üretim ülkesinin ilgili mevzuatına uygun üretilmesi ve durum tespiti beyanıyla desteklenmesi gerekir. Koordinatlar bu değerlendirmenin girdisidir; tek başına uygunluk belgesi değildir.
Ormansızlaşma analizi, ağaç örtüsündeki değişimin zamanı ve niteliğinin incelenmesini sağlar. Ağaç örtüsündeki her kaybı aynı şekilde yorumlamamak gerekir. Örneğin plantasyon hasadının değerlendirilmesi, ormansızlaşma kararından ayrı ele alınmalıdır.
Analiz kaydını ilgili parsel, kaynak veri ve belgelerle ilişkilendirin. Bulgular açıklama gerektiriyorsa tedarikçiden alınan yanıtı da aynı dosyada tutun. Böylece kararın yalnızca çıktısı değil, dayandığı bilgi de incelenebilir olur.
FORESTOS Menşe ile Veri Toplama ve Kontrol
FORESTOS Menşe, uçtan uca EUDR uyum süreçleri için geliştirilen yazılımdır. Tedarikçi katılımı üzerinden tedarikçiye bağlantı gönderilerek hesap açtırmadan parsel, belge, kesim izni, arazi hakkı ve sertifika bilgileri toplanabilir.
Koordinatlar girilirken poligon gerektiren parseller, kapanmamış halkalar, ters yazılmış koordinatlar ve çakışan alanlar için anlık doğrulama yapılır. Bu kontroller, veri toplama aşamasında düzeltme gerektiren kayıtların görülmesini sağlar. Alanın gerçekten ilgili ürüne kaynak olduğunun belgelerle doğrulanması ayrıca gerekir.
Menşe, parsel düzeyindeki analizde kesim tarihindeki ve bugünkü ağaç örtüsünü, ilk değişim tarihini ve kararın gerekçesini gösterir. Plantasyon hasadı ayrı sınıflanır. FORESTOS'un kendi uydusu yoktur; canlı kurulumda seçilen uydu verisi sağlayıcısı platforma bağlanır.
Beyan, parsel ve belge bağlantıları denetçiye tek dosyada sunulabilir. Durum tespiti beyanı hazırlanabilir ve EUDR Bilgi Sistemi bağlantı bilgileri tanımlandığında toplu gönderim yapılabilir. Böylece koordinat toplama işi, sonraki beyan ve denetim hazırlığından kopuk bir dosya çalışması olarak kalmaz.
EUDR sizi nasıl etkiliyor? 10 dakikada öğrenin.
Ücretsiz kapsam testi rolünüzü, kapsamdaki ürünlerinizi ve yükümlülük tarihinizi birkaç soruyla çıkarır; hiçbir veri kaydedilmez.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Uygulamada Tüzük (AB) 2023/1115'in ve değişikliklerinin yürürlükteki metnini esas alın.
